Çocuklar ve ergenlerde ekran kullanımında asıl mesele yalnızca sürenin uzunluğu değil, tüketilen içeriğin yapısıdır. Özellikle short / reels / TikTok gibi çok kısa ve hızlı videolar, değişken ödül mekanizması nedeniyle beynin dopamin sistemini yoğun biçimde uyarır. Araştırmalar bu tür içeriklerin davranışsal bağımlılık riskini artırdığını, dikkat süresini kısalttığını ve dürtü kontrolünü olumsuz etkilediğini göstermektedir.
Buna karşılık, senaryosu olan çizgi filmler, diziler ve filmler daha uzun süreli dikkat gerektirir; neden–sonuç ilişkisi kurmayı, duygusal işlemlemeyi ve yürütücü işlevlerin gelişimini destekler. Gelişimsel nörobilim literatürü, yapılandırılmış ve öykü temelli içeriklerin çocuk ve ergen beyninde daha düzenleyici ve öğretici bir etki yarattığını vurgulamaktadır.
Bu nedenle öneri, ekranı tamamen yasaklamak değil; süreyi sınırlandırmak ve içeriği bilinçli şekilde seçmektir. Özellikle erken yaşlarda kontrolsüz kısa video maruziyeti yerine, başlangıcı–ortası–sonu olan, hikâye temelli içerikler tercih edilmelidir.
🧠 Beyin, maruz kaldığı uyaranlara göre şekillenir.
Bu yüzden çocukların izlediği her içerik, gelişimsel bir etki bırakır.